Cần Phải Làm Gì Khi Mắt Bị Chấn Thương? | Phòng Khám Mắt Thu Thảo

HỎI GÌ - ĐÁP ĐẤY #31: XỬ LÝ NHƯ THẾ NÀO KHI BỊ CHẤN THƯƠNG MẮT?

Bệnh nhân: “Em chào bác sĩ ạ! Không biết bác sĩ có thể chia sẻ cách để mà mình tự khắc phục một chấn thương ở mắt không? Tuần sau em đi du lịch mà sợ đi xa nên không có bác sĩ để khám nên em mong nhận được sự tư vấn của bác sĩ ạ.”


Bác sĩ Thảo: “Cảm ơn vì câu hỏi của em nhé!”


“Chấn thương mắt là một tai nạn thường gặp, là nguyên nhân thứ 3 gây nên mù lòa. Chính vì vậy, nếu như không được xử lý kỹ càng sẽ gây ra những tác hại rất nghiêm trọng. Bác sĩ xin chia sẻ một vài ý trước khi nói về cách để em ‘tự chữa’ nhé.”


“Chấn thương mắt, dù là được gây ra khi bóng bay vào mắt hoặc khi bị té xe, đều được phân ra thành hai bệnh cảnh lâm sàng: Chấn thương đụng dập mắt & vết thương ở mắt.


I. Chấn thương đụng dập mắt:


Tác nhân gây chấn thương này thường là những vật gây kích thước lớn, đầu tù như nắm đấm, bóng đá, bóng tennis, cầu lông… Sức mạnh đụng dập gây rung chuyển và đẩy nhãn cầu về phía thành xương hốc mắt, nén mạnh làm tăng nhãn áp gây đứt chân mống mắt, đứt dây chằng Zinn (ở mắt) một phần hoặc toàn bộ. Sau đó là sức phản hồi âm tính tiếp tục gây chấn động lên nhãn cầu


Những bệnh lý gây ra:


- Tụ máu mi mắt:

Trong trường hợp này mi mắt sẽ sưng và bầm tím, khiến cho người mắc phải khó mở mắt. Khi có tụ máu ở mi mắt, cần chú ý tới thời gian xuất hiện để xác định bị tổn thương ở điểm nào. Nếu như vết bầm xuất hiện ngay sau khi đụng dập là do tổn thương tại chỗ, tổn thương ở mi mắt. Xuất hiện chậm sau vài giờ hay vài ngày là do tổn thương nền sọ.


- Vỡ xương hốc mắt:

Hốc mắt là một hốc xương hình tháp, đỉnh hướng về phía sau, đáy mở rộng ra phía trước do xương sọ và các xương mặt cấu tạo nên. Khi bị chấn thương, xương hốc mắt có thể bị vỡ trực tiếp hoặc gián tiếp.


Nếu bị vỡ thành trên của hốc mắt: Có thể dẫn đến những hậu quả rất nghiêm trọng. Thông thường, khi mắc phải trường hợp này sẽ cảm thấy rất đau, buốt và nhức đầu. Bệnh nhân cần phải đi cấp cứu ngay, không tự xử lý.


Nếu vỡ ống thị giác: Tổn thương gây mù mắt tạm thời nếu chỉ có phù nề, chèn ép hoặc vĩnh viễn do dứt dây thần kinh số 2.


Nếu vỡ thành dưới của hốc mắt: Nhãn cầu và tổ chức hốc mắt có thể tụt xuống xoang làm gây lõm mắt, hạn chế vận nhãn và song thị.


- Gây tổn thương nhãn cầu:

Xuất huyết tiền phòng: Đây là hiện tượng xuất hiện máu trong tiền phòng (là khoang nằm giữa giác mạc và mống mắt), nguyên nhân là do tổn thương mạch máu của mống mắt.


Đụng dập giác mạc: Tác nhân đầu tù tác động lên giác mạc có thể làm trợt biểu mô, gây xước bề mặt giác mạc hoặc gây phù đục giác mạc do tổn thương lớp nội mô và màng Descemet.


II. Vết thương ở mắt:


Tác nhân gây chấn thương thông thường là những vật bén, nhọn hoặc dị vật bay vào mắt với vận tốc cao xuyên thẳng làm rách lớp vỏ bọc và hủy hại các tổ chức nội nhãn.


Những bệnh lý gây ra:


- Rách lớp giác mạc: Nếu trong trường hợp chỉ bị rách nhẹ, không ảnh hưởng nhiều thì vết rách có thể tự khép kín lại, chỉ cần điều trị nội khoa bằng kháng sinh tại chỗ và một số nhóm Vitamin A, B để thúc đẩy quá trình liền sẹo của vết thương. Tuy nhiên nếu vết thương không thể tự khép kín thì chúng ta cần phải khâu lại bằng chỉ 10/0 để giúp giác mạc nhanh liền sẹo và hạn chế loạn thị do sẹo giác mạc.

- Vết thương xuyên thủng nhãn cầu: Đôi khi vật va vào mắt quá nhanh và quá bén sẽ khiến cho vết thương xuyên thủng nhãn cầu còn mở cửa để vi khuẩn xâm nhập vào mắt gây nhiễm trùng nội nhãn đặc biệt là khi có dị vật nội nhãn kèm theo, gây ra vô số các bệnh lý nguy hiểm cho mắt.

Hình ảnh - Vết Thương Xuyên Thủng Nhãn Cầu

Và còn nhiều những bệnh lý khác...


Vậy, câu hỏi là làm thế nào để chúng ta có thể ‘tự chữa’ chấn thương ở mắt?


Để trả lời câu hỏi của bạn trên: “Làm thế nào để mình tự khắc phục chấn thương ở mắt?”


Thực ra mà nói thì nó sẽ phụ thuộc vào trường hợp bị chấn thương mắt. Hầu hết các loại chấn thương ở mắt đều gây ra các loại bệnh lý phức tạp đòi hỏi sự trợ giúp của các bác sĩ nhãn khoa (ví dụ như rách giác mạc nặng thì cần phải khâu lại; nếu bị tụ máu quanh hốc mắt thì cũng cần phải được điều trị với bác sĩ và cần có thời gian lành, v.v.) Vì vậy, bệnh nhân bị chấn thương mắt không nên hướng đến cách điều trị mà cần phải hướng đến cách sơ cứu, làm những bước cơ bản để ngăn chặn vết thương và sau đó đi đến cấp cứu ngay lập tức.


Chúng ta cần nhớ đến một vài phương pháp sơ cứu cơ bản như sau để giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương dẫn đến mù lòa:


1. Sử dụng băng, gạc y tế để dán một miếng che lên trên mắt bị chấn thương, sau đó đi đến cơ sở y tế ngay lập tức. Trường hợp này có thể áp dụng nếu như mắt bị bầm, chảy máu hoặc bị sưng phù. Lưu ý, hãy băng mắt nhẹ nhàng, không nên ép chặt vì các tổ chức nội nhãn sẽ phòi ra hết. Nên băng che hoặc dùng khiên che bảo vệ mắt có lỗ sẽ tiện lợi hơn.

2. Trong trường hợp nếu chấn thương xuyên thủng có gây rách và chảy máu nên phải cầm máu ngay, có thể sử dụng kháng sinh bôi mắt thông dụng như Chlorocina-H… Tra kháng sinh lên và băng mắt lại sau đó đến ngay cơ sở chuyên khoa mắt để được khâu vết thương

3. Nếu bị bỏng mắt: Dù bị bỏng mắt do bất cứ lý do gì thì trước hết cũng cần phải rửa mắt ngay tại chỗ với nước sạch có sẵn, rửa càng nhiều càng tốt (nếu được, chúng ta có thể sử dụng tô nước để ngâm cả mắt và mặt vào tô). Sau đó, hãy băng mắt lại và đến bệnh viện.

Hiếm khi nào mà bị chấn thương mắt chúng ta có thể tự chữa được, chính vì vậy chúng ta cần phải nghĩ đến cách để phòng ngừa bị chấn thương mắt.

Cách để phòng ngừa:


Rất nhiều các trường hợp bị chấn thương mắt có thể được phòng tránh nếu như chúng ta chịu làm 2 bước sau để bảo vệ mắt:


1. Đeo kính bảo vệ: Chúng ta có thể đeo 2 dạng kính: kính chống bụi và kính râm. Kính chống bụi là loại kính bám sát vào mặt để đảm bảo dị vật, bụi không thể xuyên qua, giúp chống nguy cơ bị tổn thương giác mạc hơn. Kính râm là loại kính được phủ màu tối, vừa chống nắng vừa cũng có thể chống bụi.

2. Nếu chơi thể thao, cần đeo kính bảo hộ chuyên dụng: Trên thị trường sẽ có các loại kính cứng dành riêng biệt cho hoạt động thể thao, nếu đeo loại kính này sẽ giảm nguy cơ bị vết thương ở mắt."

- Bác sĩ Chuyên Khoa 2 Võ Thị Thu Thảo

1095 Hậu Giang, Phường 11, Quận 6, TP.HCM (Vòng Xoay Mũi Tàu)

🕘 Thời gian khám, từ thứ 2 đến thứ 7:

- Khám Khúc Xạ: từ 17h30 đến 21h00

- Khám Bệnh Lý: từ 18h30 đến 21h00

📞 Liên hệ đặt lịch khám: 0982.290.290

(vui lòng liên hệ trước khi đến khám để được hỗ trợ tốt nhất)