HỎI-ĐÁP #12: GIUN SÁN... Ở TRONG MẮT

*Được trích từ cuộc phỏng vấn của bác sĩ Thảo trên kênh THVL.

“Thưa bác sĩ Thảo, dạo gần đây em được nghe trên báo chí và các kênh truyền hình họ phổ biến về hiện tượng giun sán ngoay ngoạy ở trong mắt. Nghe có vẻ khá là ghê rợn bác sĩ à! Không biết bác Thảo có thể giải thích thêm về hiện tượng này và sự nguy hiểm của nó đối với mắt được không ạ?”


Bác sĩ Thảo: “Chào bạn, nhiễm ký sinh trùng trên mắt, hay còn gọi là giun sán, không phải là một bệnh lý phổ biến nhưng lại là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến mù lòa trên thế giới. Ở nước ngoài đã có nhiều trường hợp bị giun sán ở mắt phổ biến, tuy nhiên ở Việt Nam, trường hợp phát hiện ra giun sán là khá ít, chúng chỉ là những trường hợp lẻ tẻ thôi nên không được xuất hiện trên báo chí thường xuyên.


Ngoài tác hại lớn nhất của nó là gây ra mù lòa, mắt nhiễm giun sán còn gây cho mắt những cảm giác rất khó chịu như đau rát, chảy nước mắt, nhạy cảm với ánh sáng, nhìn mọi thứ đều mờ. Ngoài ra, khi bị nhiễm giun sán, quanh mí mắt và lông mi bị tróc da thành những vảy mỏng và trong một số trường hợp, sẽ xuất hiện sẹo ở ngay vùng võng mạc."

“Bác có thể nào nêu một số trường hợp cụ thể về bệnh giun sán ở mắt được không?”


Bác sĩ Thảo: “Được chứ. Điển hình như là ta có trường hợp 1 nam bệnh nhân 60 tuổi sống ở Ấn Độ đến một trung tâm y tế của một thị trấn để khám mắt do thường xuyên anh này thấy đau và ngứa mắt. Kết quả là anh này có một con giun màu trắng đang sống ở trong mắt. Mà con giun này dài đến 15cm, được xác định là thuộc họ giun chỉ. Các bác sĩ mắt đã chia sẻ rằng nếu anh này đến khám trễ hơn xíu nữa thì con giun nằm ở trong mắt đã có thể lấy đi thị lực của anh này vĩnh viễn.


1 nam bệnh nhân ở Ấn Độ bị phát hiện có giun sán trong mắt tại bệnh viện ở Karnataka

Trường hợp thứ hai cũng khá là nổi trội, đó là trường hợp của một bé trai 5 tháng tuổi ở Thiểm Tây, Trung Quốc được chuyển đến bệnh viện trong tình trạng khó chịu dữ dội trong mắt. Sau khi khám mắt cho bé thì bác sĩ nhận ra rằng trong mắt bé có rất nhiều con giun đang bò lúc nhúc. Bác sĩ mắt ấy đã mất 20 phút để gắp ra được 11 con giun trong nhãn cầu và dưới mi mắt của bé trai. Cuối cùng, bác sĩ đã kết luận rằng trường hợp nhiễm giun sán của bé trai này được lây từ chơi với các động vật, thú nuôi ở trong nhà như chó, mèo, v.v.


“Nhiễm giun sán được lây từ việc nuôi chó mèo,… à bác?”


Bác sĩ Thảo: “Một phần là từ do việc chúng ta nuôi chó mèo. Nhưng nó cũng có thể là do sinh hoạt hằng ngày, hay từ việc ăn uống của chúng ta.


Xưa nay chúng ta vẫn nghe nói rằng giun sán chỉ có ở bệnh đường ruột, nhưng thực sự thì có rất nhiều loại giun nó có thể ký sinh ở những nơi khác chứ không nhất định là ở trong đường ruột của chúng ta. Đặc biệt là loại giun tròn, đây là loại giun mà khi chúng ta ăn phải những cái ấu trùng của nó thì từ trừng nó sẽ phát triển thành ấu trùng, và từ ấu trùng này nó có thể xuyên qua thành ruột, xuyên vào trong mạch máu và có thể đi đến nhiều nơi trong cơ thể của chúng ta.


Các loại trứng sẽ có lẫn ở trong đất cũng như là trong thức ăn, hoặc là đất có trong phân của chó mèo, hoặc là các loại súc vật… Chính vì vậy, bác mới chia sẻ rằng việc sinh hoạt hằng ngày của chúng ta rất quan trọng, từ việc vệ sinh cá nhân, đến ăn uống,… Nếu làm không đúng thì sẽ có nguy cơ nhiễm giun sán.



Những loài chó mèo là những nơi cho loài giun sán ký sinh. Và khi nó đi phân chia ở trong môi trường, v.v. thì vô tình chúng ta ăn phải thì chúng ta sẽ rất dễ mắc các bệnh lý, ngoài bệnh lý ở mắt thì còn các bệnh lý khác ở toàn thân nữa. Điển hình như cách đây vài tuần trước, tôi đã có khám cho một anh bệnh nhân, và trên lông mi của anh ta có rất nhiều rận, những con rận này cũng xuất thân từ những con chó, mèo, rận bám lên trên da của nó.”



“Bác có thể chia sẻ một loại giun sán khác được không ạ?”



Bác sĩ Thảo: Ngoài loại giun mà chúng ta thấy rằng là những loại giun tròn dài như vậy thì ta còn có những loại giun tròn nhỏ khác, nà nó cũng gây ra các loại bệnh bị lây lan từ chó mèo… đó là loại Toxocara. Toxocara này không có biểu hiện bằng những con giun sống mà chúng ta phát hiện, mà khi nó có trong cơ thể của chúng ta thì nó sẽ gây ra tổn thương, nó có thể làm cho chúng ta mù, cũng có thể làm cho chúng ta thương võng mạc, để lại những ổ sẹo rất to ở trên vùng võng mạc. Mà đặc biệt nếu mà cái sẹo đó ở ngay vùng hoàn điểm thì bệnh nhân sẽ giảm hoặc mất thị lực hoàn toàn. Đối với những bà mẹ mang thai mà bị nhiễm Toxocara thì trong thời gian mang thai mà bị nhiễm như vậy thì bản thân đứa trẻ sinh ra nó cũng rất dễ bị bệnh tổn thương võng mạc do giun Toxocara gây ra.


Ngoài ra thì ta còn một vài loại giun sán khác như: Acanthamoebiasis; Toxoplasmosis; Loiasis; Gnathostomiasis; Onchocerciasis; v.v.


“Bác ơi, nghe có vẻ ghê rợn quá. Vậy không biết ta có cách nào để phòng ngừa bệnh này xảy ra không ạ? Và nếu như mắt đã bị nhiễm giun sán rồi, thì phải làm gì đây bác?”


Bác sĩ Thảo: “Cái quan trọng nhất, như bác cũng đã có chia sẻ ở bên trên, đó chính là em phải thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày. Cụ thể là:

· Giữ vệ sinh cá nhân



Nếu chưa làm thì em hãy tập thói quen rửa tay thường xuyên. Đặc biệt là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với các chất thải. Điều này sẽ ngăn cản các giun sán xâm nhập vào cơ thể của em. Đồng thời, em cũng không nên dùng chung các vật dụng cá nhân như quần áo, khăn tắm, mền gối để tránh bị lây lan.


· Ăn chín uống sôi


Một trong những điều quan trọng nhất mà em phải cân nhắc đó chính là trong việc ăn uống. Câu này chắc em đã nghe quen rồi nhưng bác sẽ nhắc lại: “Không ăn thức ăn không rõ nguồn gốc”. Và luôn ăn những thức ăn đã được nấu chín. Em cần phải đặc biệt lưu ý hơn trong những lúc đi du lịch.


· Cân nhắc về việc nuôi chó, mèo


Như bác đã có nói, cơ thể của chó, mèo… là nơi để các giun sán ký sinh, vì vậy chúng ta cần hạn chế việc nuôi chó mèo ở trong nhà. Có thể chúng ta nuôi chúng ở một góc hoặc một nơi nào đó, chứ khôn nên ôm, ẩm ở trong nhà, đôi khi việc này còn lây cho chúng ta rất là nhiều bệnh phiền toái khác nữa.


“Cảm ơn Bác đã trả lời câu hỏi!”

1095 Hậu Giang, Phường 11, Quận 6, TP.HCM (Vòng Xoay Mũi Tàu)

🕘 Thời gian khám, từ thứ 2 đến thứ 7:

- Khám Khúc Xạ: từ 17h30 đến 21h00

- Khám Bệnh Lý: từ 18h30 đến 21h00

📞 Liên hệ đặt lịch khám: 0982.290.290

(vui lòng liên hệ trước khi đến khám để được hỗ trợ tốt nhất)