HỎI-ĐÁP #15: Tất Tần Tật về Lão Thị

~ Bài viết sau đây được trích từ cuộc phỏng vấn chi tiết của BS Thu Thảo với MC/Đạo diễn Lương Mạnh Hải về chủ đề "Lão Thị". Mời các bạn đọc bài viết!


MC Lương Mạnh Hải: Thưa quý vị. Chứng lão thị là rất khó tránh khỏi, tuổi càng cao thì chúng ta càng dễ mắc phải. Vậy thì lão thị có thể được điều trị dứt điểm được hay không? Ngoài việc đeo kính thì còn có phương pháp nào trong việc điều trị chứng lão thị? Ngày hôm nay chúng ta sẽ gặp gỡ với BS Chuyên Khoa 2 Võ Thị Thu Thảo.”


“Bác sĩ có thể cho biết Lão Thị là gì. Và so với Viễn Thị thì Lão Thị có gì giống và khác ạ?”


Bác sĩ Thảo: “Lão Thị. Đây là sự suy giảm của sức điều tiết của mắt do tuổi tác. Thông thường bệnh nhân nhìn xa rất tốt. Khi nhìn gần thì trong thủy tinh thể của mình, nó sẽ đảm nhận chức năng điều tiết để kéo hình ảnh từ xa đến gần cho mình nhìn. Nhưng theo thời gian thì sức điều tiết ấy sẽ giảm đi, và đến một giai đoạn nào đó thì sức điều tiết ấy sẽ không bù trừ nổi. Lúc đó, nhìn gần sẽ khó khăn và họ cần phải hỗ trợ thêm kính để đọc sách hoặc xem điện thoại, hoặc là làm những công việc chi tiết khi nhìn gần. Điều đó ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Khác với viễn thị, viễn thị là tật khúc xạ. Nguyên nhân thường là do nhãn cầu của bệnh nhân ngắn, hoặc do giác mạc quá cong, nó sẽ làm cho sự hội tụ của ánh sáng khi đi qua mắt ở phía sau võng mạc, do đó mà bệnh nhân nhìn xa không rõ, khi đó thì bệnh nhân cần phải mang một cây kính nhìn xa. Lão Thị là mang kính hội tụ và kính gọng, nhưng đó là mang khi nhìn gần thôi. Nếu với những trường hợp bệnh nhân bị viễn thị nặng, thì họ sẽ khó khăn cho cả việc nhìn xa và nhìn gần. Còn đối với người lão thị thì họ nhìn xa vẫn tốt nhưng chỉ khó khăn khi nhìn gần thôi.


MC Lương Mạnh Hải: “Thưa bác sĩ. Không biết thì ở độ tuổi nào thì chúng ta sẽ bắt đầu bị chứng lão thị? Và những yếu tố nào làm cho việc lão thị diễn ra sớm hơn ạ?”


Bác sĩ Thảo: “Thông thường thì thủy tinh thể sẽ đảm nhận tốt chức năng của mình cho việc điều tiết, nhưng đến 40 tuổi là bệnh nhân sẽ bắt đầu nhìn khó khăn. Lúc đó thì họ cần phải hỗ trợ thêm kính. Tuy nhiên có một số trường hợp làm công việc nhìn gần nhiều, ví dụ như là những người làm nail, những người làm thợ kim hoàng, hay là những người viết lách nhiều, hay là những người làm trong phòng thí nghiệm phải nhìn gần nhiều… Và cũng đồng thời, với sự phát triển của công nghệ, cho nên bệnh nhân gần như gắn liền với chiếc điện thoại của mình. Nhiều khi ngủ thức dậy là đã cầm lên chiếc điện thoại, trước khi đi ngủ cũng nhìn vào điện thoại. Động tác nhìn điện thoại là động tác nhìn gần, đòi hỏi sự điều tiết liên tục của thủy tinh thể. Chính vì cái sự điều tiết liên tục như vậy, nó sẽ thúc đẩy cho quá trình lão thị sớm hơn ở những người gần đến tuổi 40.”


MC Lương Mạnh Hải: “Trong quá trình khám và chữa bệnh, thì bác sĩ có nhận thấy chứng lão thị có dấu hiệu tăng lên trong thời gian gần đây không ạ?”


Bác sĩ Thảo: “Khi nhắc đến từ “Lão Thị”, thì chúng ta đã biết là nó sẽ có liên quan đến tuổi tác. Khi dân số già đi, thì hiện tượng lão thị nó sẽ tăng lên, thì số lượng bệnh nhân lão thị sẽ càng ngày càng nhiều hơn. Trước đây, do trình độ dân trí vẫn còn thấp và những người làm thì họ thường làm việc bằng tay chân nhiều hơn, không liên quan nhiều đến việc đọc sách báo hay là viết lách nhiều, và đặc biệt là họ cũng không quan tâm nhiều đến sức khỏe của mình. Do đó là đối với những người ở độ tuổi 40, 45 tuổi trước đây thì khi họ nhìn gần họ không thấy, thì họ lại vẫn cố gắng đưa ra xa để nhìn, hoặc là họ sẽ bỏ qua, họ không đọc, không nhìn gần nữa. Do đó, những người trước đây trường hợp bệnh nhân được phát hiện có lão thị là rất ít. Nhưng gần đây, do trình độ dân trí đã được nâng cao, và cũng do người dân quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe của mình, cho nên là cứ khi nào họ thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường ở mắt, chẳng hạn như là nhìn gần mờ, v.v. Thì họ lại đến bệnh viện nhiều hơn để kiểm tra, để được khám và tư vấn về việc điều trị Lão Thị nhiều hơn.”


Việc sử dụng điện thoại là một trong những yếu tố chính của việc bị lão thị sớm

MC Lương Mạnh Hải: “Vậy dấu hiệu nào cho biết mình bị Lão thị thưa bác sĩ?”


Bác sĩ Thảo: “Khi mà chúng ta ở quanh lứa tuổi 40, thông thường thì chúng ta nhìn xa hay là nhìn gần hay đọc sách báo, v.v… đều rất là dễ chịu. Tuy nhiên, thời gian gần đến lứa tuổi 40 của mình thì bệnh nhân lại thấy rằng “Tôi đọc sách được 2-3 phút là bắt đầu mỏi rồi”, hoặc là bệnh nhân sẽ có phản xạ là đưa ra xa để nhìn, hoặc là không nhìn thấy được chữ nữa, hoặc là bệnh nhân đi siêu thị thì lại không nhìn thấy được chi tiết những bảng giá, v.v… thì đó là khi chúng ta phát hiện được chứng lão thị.


"Động tác nhìn điện thoại là động tác nhìn gần, đòi hỏi sự điều tiết liên tục của thủy tinh thể. Chính vì cái sự điều tiết liên tục như vậy, nó sẽ thúc đẩy cho quá trình lão thị sớm hơn ở những người gần đến tuổi 40." - Bác sĩ CK2 Võ Thị Thu Thảo

MC Lương Mạnh Hải: “Và hiện tại là không biết có bao nhiêu phương pháp điều trị Lão Thị, thưa bác sĩ? Ưu và nhược điểm của những phương pháp này là gì ạ?”


Bác sĩ Thảo: “Có rất nhiều phương pháp để điều trị lão thị. Phương pháp đơn giản nhất, là phương pháp mà hầu hết mọi người đang sử dụng, đó là đeo kính. Đeo kính thì nó có nhiều loại kính để đeo. Ví dụ như bệnh nhân đeo kính đơn tròng, tức là chỉ đeo kính trong lúc đọc sách thôi, có nghĩa là khi nhìn lên thì bệnh nhân phải bỏ kính ra, và khi nhìn xuống để nhìn chữ thì bệnh nhân phải đeo kính vào. Có một loại kính mà sẽ tiện hơn, đó là kính hai tròng. Hai Tròng tức là bệnh nhân vẫn đeo kính đó, nhìn cả xa được, cả gần được. Tuy nhiên, kính hai tròng có một nhược điểm là đối với một người 40 tuổi, nó trông rất là già, cho nên một số người cũng không cảm thấy thoải mái với việc đeo kính hai tròng. Một loại kính khác trông đẹp hơn và trẻ hơn đó là loại kính đa tròng. Tuy nhiên rằng, dù loại kính nào đi nữa thì bệnh nhân cũng cảm thấy rất là bất tiện, bởi vì họ cảm thấy xưa nay họ bình thường, nhưng giờ nay lại phải đeo kính, thì bệnh nhân lại không cảm thấy thoải mái trong sinh hoạt của mình. Có nhiều bệnh nhân tới tôi và nói rằng: “Bác sĩ ơi. Bác sĩ hãy làm sao cho em khỏi phải mang kính nữa. Bởi vì hiện tại trong nhà em, mỗi một tầng lầu có một cây kính, trong xe máy thì lại có một cây kính, trong ô tô lại có một cây kính khác, rồi trong văn phòng lại có một cây kính. Ở đâu cũng có một cây kính hết, nên em cảm thấy nó rất bất tiện.” Một giải pháp khác mà không cần phải mang kính đó là phẫu thuật. Có rất nhiều phương pháp phẫu thuật. Ví dụ như ta có cách phẫu thuật bằng phương pháp PHACO thay thủy tinh thể thật bằng thủy tinh thể đa tiêu cự, có thể giúp cho bệnh nhân nhìn xa, nhìn gần, nhìn trung gian đều rõ. Phương pháp phẫu thuật thứ 2 đó là phẫu thuật InLay hoạt là OnLay. Tức là người ta sẽ đặt một thấu kính vào bên trong nhu mô của giác mạc và giúp cho bệnh nhân sẽ thoát khỏi được cặp mắt kính. Tuy nhiên, phương pháp phổ biến nhất hiện nay đó là phương pháp phẫu thuật Lasik Presbyond. Dựa trên nguyên tắc là dùng tia Laser Excimer để bắn cho mắt chủ đạo để giúp cho bệnh nhân nhìn xa rõ, và bắn hơi cận thị trên mắt không chủ đạo cho mắt nhìn gần rõ. Nhưng khi nhìn bằng tổng thị lực hai mắt thì bệnh nhân có thể nhìn cả xa, cả gần, và cả trung gian đều rất rõ, và giúp cho bệnh nhân có thể thoát khỏi cặp mắt kính, giúp cho bệnh nhân cảm thấy năng động hơn trong công việc cũng như trong sinh hoạt hằng ngày của mình. Ở bên Ấn Độ thì họ khảo sát sự hài lòng của bệnh nhân với phương pháp phẫu thuật Presbyond thì người ta thấy rằng hơn 90% bệnh nhân cảm thấy rất hài lòng với thị lực nhìn xa khi điều trị với Presbyond. Và 95-97% cảm thấy rất hài lòng với thị lực mà khi họ nhìn gần. Và đặc biệt là đối với thị lực trung gian thì bệnh nhân hài lòng gần như là tuyệt đối."



Cuộc phỏng vấn của BS Thảo với MC Lương Mạnh Hải - Video


MC Lương Mạnh Hải: “Nhiều người nói rằng Lão Thị là khỏi tránh khỏi, vậy thì không thể điều trị hết, hoặc nếu có điều trị hết thì cũng lại tái phát. Thưa bác sĩ thì không biết điều này có đúng không ạ?”


Bác sĩ Thảo: “Lão thị thì tăng theo tuổi, đó là điều tất nhiên rồi. Ở những người quanh lứa tuổi từ 40-45 tuổi thì độ lão thường sẽ ở mức là 1 độ, từ 45-50 tuổi thì sẽ khoảng 1.5 độ, từ 50 đến 55 tuổi thì nó sẽ khoảng 2 độ, và sau 55 tuổi thì độ lão sẽ từ 2.5 độ trở lên. Độ lão nó sẽ tăng theo tuổi. Do đó, khi mà bệnh nhân đeo kính thì sau 6 tháng hoặc một năm cũng phải đi kiểm tra lại, để xem rằng độ lão mình có thay đổi hay không. Còn đối với phẫu thuật Presbyond thì nó sẽ có một hiệu quả lâu dài từ 7 đến 10 năm. Khi bệnh nhân điều trị với phương pháp phẫu thuật này thì người ta đã tính toán rằng sẽ dùng một chương trình laser để nó tăng được độ sâu của vùng nhìn, thì độ sâu đó có thể dao động trong khoảng lúc 1.5 đi ốp, do vậy mà bệnh nhân có thể kéo dài được hiệu quả điều trị trong vòng 7 đến 10 năm.”


MC Lương Mạnh Hải: “Có nhiều người cho rằng nếu như tôi bị cận thị rồi thì sau này sẽ không bị lão thị nữa. Thưa bác sĩ, điều này đúng hay không ạ?”


BS Thu Thảo: “Có rất nhiều bệnh nhân đã hỏi tôi câu hỏi như vậy. Nhất là những bệnh nhân khoảng 30 mấy tuổi đi khám để mổ tật khúc xạ, thì bệnh nhân đặt câu hỏi với tôi rằng là:

‘nếu như mà em bị cận thị, mà em không mổ, thì đến 40 tuổi thì em không bị lão thị đúng không bác?’


Thật sự mà nói, đây là một suy nghĩ chưa đúng. Cận thị thì bệnh nhân nhìn xa sẽ không rõ, và nhìn gần thì họ không điều tiết. Khi đến tuổi 40, khi bắt đầu xuất hiện lão thị, bệnh nhân cũng không cần phải điều tiết để nhìn gần, khi đó bệnh nhân sẽ nhìn gần rõ. Tuy nhiên, với những người cận thị, thì nhìn xa họ vẫn phải mang kính bình thường, do đó, nếu như bệnh nhân bị cận thị mà đến tuổi 40 thì họ sẽ gặp phải một khó khăn là khi nhìn xa, họ phải mang kính cận vào, và khi nhìn gần thì họ phải bỏ kính cận đó ra. Tức là họ vẫn luôn luôn gặp những sự phiền toái khi đến tuổi lão thị của mình, chứ không có nghĩa là nó sẽ bù trừ và bệnh nhân có thể nhìn xa cũng rõ, nhìn gần cũng rõ. Và đồng thời với việc phẫu thuật thì họ có thể bỏ cặp kính của mình ở tuổi 40.



MC Lương Mạnh Hải: “Lão thị là một quá trình rất khó tránh khỏi đúng không thưa bác sĩ. Nhất là trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay thì nếu như bảo là không bị lão thị thì rất là khó. Nhưng mà làm thế nào mà chúng ta có thể giảm quá trình lão thị, hoặc là làm quá trình lão thị chậm hơn, hoặc chẳng hạn?”


Bác sĩ Thảo: “Để mà cho mắt mình không bị Lão Thị thì chắc chắn là không được rồi. Bởi vì mỗi năm phải tăng thêm một tuổi, và đến một lứa tuổi nào đó thì chúng ta đã phải bắt đầu lão thị rồi. Tuy nhiên, để cho quá trình lão thị chậm hơn và làm cho mắt của chúng ta đỡ mỏi mệt hơn ở lứa tuổi bị Lão Thị thì bệnh nhân có thể tự điều tiết cuộc sống của mình. Ví dụ như trong lúc chúng ta chúng ta đọc sách báo, điện thoại thì chúng ta hãy để ở đúng khoảng cách. Khoảng cách từ mắt cho đến sách là khoảng tầm 35 cm, đó là khoảng cách chuẩn. Và thời gian đọc là cũng nên ngắn thôi. Ví dụ như là 10-15 phút chúng ta cần phải nghỉ ngơi. Chứ đừng cố đọc quá rồi mắt nó điều tiết không nổi nữa, rồi đến lúc đó buông điện thoại hay buông sách vở xuống thì mắt của chúng ta cũng sẽ cảm thấy rất là khó chịu. Và chính vì những sự điều tiết quá sức đó sẽ làm cho độ lão tăng theo tuổi một cách nhanh chóng.”


MC Lương Mạnh Hải: “Cảm ơn bác sĩ vì những chia sẻ hết sức hữu ích!”

1095 Hậu Giang, Phường 11, Quận 6, TP.HCM (Vòng Xoay Mũi Tàu)

🕘 Thời gian khám, từ thứ 2 đến thứ 7:

- Khám Khúc Xạ: từ 17h00 đến 21h00

- Khám Bệnh Lý: từ 18h45 đến 21h00

📞 Liên hệ đặt lịch khám: 0982.290.290

(vui lòng liên hệ trước khi đến khám để được hỗ trợ tốt nhất)